Rěčna swětłownja je projekt županki Wojerowskeje župy hižo z lěta 2019 sem. Gabriela Linakowa je tehdom ideju měła, zwonka jeje kursa za serbšćinu w měšćanskim zarjedźe dać móžnosć, zo so ludźo zetkaja a při rjanej serbskej bjesadźe a spěwanju serbsku rěč pěstuja.
Hižo wjacore razy je mje prosyła tajki wječor wobohaćić z mojimi idejemi. Mějachmy lětsa hižo astrofyziski přednošk z Janom Winšu a do toho hižo iniciatiwy, kotrež na naše skutkowanje Zari-projekta wróćo du.
Tutón raz pak so přihotowach na wosebity přednošk a wječor. Smy sej přeprosyli z lotringskeho Nancy Cathrine a Pascala. Wonaj stej widźomny přikład za wuknjenje cuzych rěčow a to je wšojedne w kajkej starobje z tym započinaš. Wobaj staj na wuměnku a so hižo wjac hač 8 lět prócujetaj wo dobry niwow němskeje rěče. Jeju syn je mjeztym na znatej uniwerziće Sorbonne , w Parisu, a tam swoju tezu wo němskim dźiwadle loni zakitowaše, we francošćinje a němčinje.
Tak mataj staršej Jan, haj to je jeju swójbne mjeno, jara dobry motiw so dale wukmanjeć w němčinje. Zdobom je Pascal bretona a tak do lětušeho přednoška zapřijachmy hnydom cyłu Bretonisku. Tež w Póršicach staj hižo dwaj razaj přednošowałoj a Pascal rěčeše lětsa na ludowej uniwerziće w Nancy wo Serbach, 150 připosłucharjow we wědźe wo dwurěčneje Łužicy wukmani.
Přišli su 25 zajimowanych na připowědźeny přednošk, sćěhowaše bjesada a spěwanje a zdobom lěćne grilowanje. Bróžna bě dospołnje połna a smy třo před publikumom stali a tak rezultat nawuknjenja němskeje rěče, tróšku bretonšćiny a anekdoty wo našim zhromadnym skutkowanju w serbšćinje předstajili. Wšelacy ludźo su po tym zajimawe wopodstatnjenja za jara radźeny wječor wotedali. Běše to za publikum njewšědne, nowe ale přez lochkosć a strategiju přednoška mandźelskeju Jan bě publikum widźomnje inspirěrowany. Bretonisku dožiwichu po barbach wopisanu, francoski akcent wobkrući awtentiju francozow a zo wšitcy třo rěčachmy, to hišće njejsu tak dožiwili, kaž prajichu.
Widźach po tym, kak so Catherine a Pascal wonka z publikumom derje rozmołwještaj a słódna jědź pomhaše při wjacerěčnosći toho wječora. Wšelacy z publikuma su sej tež našu rěčacu wysokozahrodku wobhladali w času mjez spěwanjom a grilowanymi kołbaskami. Smy sej łužiske grilowane kołbaski a lute samočinjene soloteje zesłodźeć dali po tym, zo spěwachmy w bróžni wšitcy “Hančička wowčerjowa” abo “Katyržinka”.
Tajke wjeselo drje njeběchmy wočakowali a samo journalistka bě překłapjena, hdyž słyšeše našu zhromadnu story, wšako sym Catherine a Pascala w Nancy hišće podpěrała w nawuknjenju němčiny prjed hač sym tam wotešła a nětko so zaso we Łužicy zhromadnje na puć podamy. Moderna technika nam pomha dale wutwarić hižo dobry niwow němčiny ale mi poda přez jeju přednoški wažnu swětowu kulturnu wědu za moje skutkowanje tu na serbskim polu.

foto: Serbske Nowiny wot 28.7.25, Robert Eckstein

✨ Dwě rěči na kemšach
🎶 Serbske spěwy chóra Židźino
🍽️ Tradicionelna jědź a wupyšene blida
📚 Wuknjenje serbšćiny z Bookii – pisakom
🏡 Wotewrjena šulska a domizniska stwička z překwapjacymi hosćimi
🎨 kreatiwne poskitki k sobučinjenju před wjesnym muzejom
🕯️ swjedźense swěčki
🎈 na kóncu: Balonowe postrowy do njebja ze serbskim Wótčenašom

Dźeń połny zwjazanosće, tradicije a přichoda!

Organizowała sym to, zo by so aktualna tema w našej kónčinje publikumej rozjasniła.
Jan Winša so na publikum nastaji a to w serbšćinje a němčinje zmištrowaše. Zdobom so publikum derje rozestaji z taktiku, kak tež němskim připosłucharjam pomhać zrozumić přednošowarja, kotryž so hłownje na serbšćinu złoži. Doporuču tuto jara horco, mamy z nim dźě wuběrneho partnera a to tež za nawuknjenje serbšćiny. Bjez akcenta wón rěči po třoch lětach nawuknjenja serbšćiny na uniwersiće. Wobšěrny přinošk we Serbskich Nowinach wo tym swědči. A za mnje to rěka, zo móžu nětko lěpje serbšćinarjow kursa Domoj we Wulkich Zdźarach z temu wobohaćić po tutym wosebitym dalekubłanju.

Tute jejka móža so wězo tež z pisakami namolować, my pak so wuspytamy při tym ze serbskimi mustrami. Při tym nawuknjemy tójšto wo historiskich přičinach wuwića tutych mustrow. Pomhamy sej mjez sobu, tu abo tamnu ideju sej podamy a te najsporiše dźěło drje je najprjedy małe mustry tak derje wutřihać, zo nalěpki fałdki na jejku nječinja. Po prěnich wuspytanjach dźe wšitko chětř a při tym so tak rjenje bjesaduje, wězo serbsce abo tež dwurěčnje. Potom ja tute lakěruju a hižo je wone krute za zahrodu a kóžde wjedro.